PEDAGOGIKA FREBLOWSKA - JEJ CELE I ZAŁOŻENIA

Rolą nauczyciela w przedszkolu jest tworzenie dzieciom warunków, aby mogło ono ujawniać swoje potrzeby, problemy, wątpliwości i pragnienia. Od tego jakie wybierze pomoce dydaktyczne, metody pracy zależy dalszy rozwój dziecka. Może wybrać rzeczywistość opartą na schematach, zapamiętywaniu i odtwarzaniu, ale może też tak zaaranżować swoją pracę i przestrzeń dziecka, aby była ona dla niego pobudzająca, inspirująca i nienarzucająca gotowych rozwiązań. W ten sposób nie będzie ograniczał, ale wspierał aktywność twórczą dziecka i jego naturalny rozwój.

Friedrich Wilhelm Froebel nazywany ojcem i prorokiem nowożytnego wychowania przedszkolnego. Zakładał on, że pierwsze doświadczenia edukacyjne dziecka mają wpływ na jego późniejszy rozwój i osiągnięcia. Natomiast rolą dorosłego jest oddziaływanie wychowawcze poprzez odpowiednie organizowanie środowiska oraz stwarzanie dziecku warunków do poznawania świata. Froebel uważał, że dzieciństwo i przynależna mu zabawa jest cennym darem.

Koncentrując się na prawach naturalnego rozwoju dziecka opracował system nauki przez zabawę oraz stworzył materiał do realizacji tych zadań. Są to Dary Froebla, czyli pomoce do autoedukacji. Przestrzeń do jej rozwijania określił metaforycznie ogrodem. Nauczyciel – to ogrodnik, który pielęgnuje swoje rośliny stwarzając im warunki do rozwoju. Eliminuje wszystkie szkodniki, ale nie ingeruje w strukturę roślin tylko pozwala im naturalnie się rozwijać. Dzieci postrzegane są właśnie jako rośliny wymagające od ogrodnika tylko pielęgnacji i stwarzania im odpowiednich warunków do wzrostu. Froebel powiedział, że dzieci nie można traktować jak wosk, czy glinę, którą możemy modelować wg własnego uznania. To dziecko ma się stać kreatorem poprzez samodzielne stworzenie tego, co samo potrafi zrozumieć. Obecnie, pedagogika freblowska przeżywa w Polsce swój renesans, chociaż już 100 lat temu jej założenia były znane i stosowane przez nauczycieli.

Od września roku szkolnego 2023/2024 pracujemy z programem „Dar zabawy”. Nie mamy tutaj kart pracy tylko karty zabawy. Nie mamy książeczek, tylko dary Froebla. 

W metodzie freblowskie wyróżniamy cztery kąciki zabawowo zadaniowe:

• Kącik badawczy – to miejsce, w którym dziecko działa zarówno w sposób swobodny, jak i kierowany. Zabawy badawcze wyrażają dziecięcą potrzebę eksplorowania. Działania te powinny odbywać się pod czujnym okiem nauczyciela. W kącik tym mogą znaleźć się akcesoria takie jak, np.: akcesoria do manipulowania, przesypywania, eksplorowania przestrzeni – pojemniki, lejki, lupy, lornetki, kompasy, miarki, linijki, wagi itp.. Kącik badawczy to miejsce, w którym dziecko działa zarówno w sposób swobodny jak i kierowany. Zabawy badawcze wyrażają dziecięcą potrzebę eksplorowania.
• Kącik twórczy (twórczych prac ręcznych) – to miejsce, w którym dzieci mogą rozwijać kreatywność, twórczość i zamiłowanie do aktywności artystycznej. W kąciku twórczym mogą znaleźć się materiały plastyczne, a także rekwizyty i pomoce związane ze sztuką. W Kąciku Twórczym działamy twórczo na płaszczyźnie muzycznej, plastycznej, konstrukcyjnej oraz teatralnej.
• Kącik gospodarczy – to miejsce, w którym prowadzone są zajęcia kulinarne i ogródkowe. Ćwiczymy w nim również czynności samoobsługowe. Dzieci uczą się w nim przyrządzania łatwych potraw, ćwiczą eleganckie nakrywanie do stołu i poznają zasady savoir-vivre’u. Zajmują się pielęgnacją roślin, ziół i kwiatów.
• Kącik darów – to miejsce, w którym znajdują się pudełka z darami. Oprócz nich w skład kącika wchodzą również elementy tzw. małego i dużego świata, czyli zabawki przedszkolne. W Kąciku Darów pracujemy z wykorzystaniem Darów Froebla w określony przez nauczyciela sposób, który jest celowy i przemyślany. Dary stanowią pomoc dydaktyczną, którą można wykorzystywać do realizowania treści z różnych obszarów. Są atrakcyjne, a jednocześnie proste w swojej budowie.

​​​

• DAR 1

W jego skład wchodzi 6 par różnokolorowych wełnianych, miękkich piłeczek na sznurkach. 3 pary w barwach podstawowych (czerwona, żółta, niebieska) i 3 w barwach pochodnych (pomarańczowa, zielona, fioletowa). Każda piłka ma średnicę 5 cm. Służy do rozpoznawania i nazywania barw, poszukiwania podobnych kształtów i cech (kulista, lekka, okrągła), określania kierunków, w jakich toczy się piłka, jej położenia (blisko, daleko, wysoko, nisko) i ruchów (toczy się, turla, spada, skacze). Wykorzystując do zabaw wierszyki i piosenki w języku polskim i angielskim wzbogacamy słownik dziecka, doskonalimy pamięć i rozwijamy umiejętność pracy w grupie.

• DAR 2

Tworzą go: dwie kule, dwa walce i dwa sześciany w drewnianym pudełku z ruchomym stelażem do ułożenia przez dziecko. W zestawie jest także patyczek i sznurek do przeprowadzania eksperymentów. Bryły są dobrane parami, jedna figura z pary jest gładka, bez żadnych otworów, druga ma natomiast nawiercone otwory do wkładania patyczka (umożliwia to obracanie bryłą) oraz ma haczyki do przewlekania sznurka i zawieszania jej na stelażu. Bryły te mają służyć do odkrywania zjawisk fizycznych, poznawania ruchów przedmiotów, przeprowadzania porównań, odróżniania kształtów, form kulistych od graniastych, budowania w umysłach dzieci linii prostej i krzywej, badania ciężaru, ruchu itp..

• DAR 3

W jego skład wchodzi osiem małych sześcianów (2,5x2,5x2,5 cm), które powstały poprzez przecięcie (pionowe i poziome) dużego sześcianu z daru drugiego. Zabawa z darem trzecim pozwala dziecku dokonywać porównań i dochodzić do wniosków o identyczności elementów, a także dostrzeganiu części i całości. Pomaga opanować takie pojęcia jak: ściana, krawędź, wysokość, szerokość, długość, wierzchołek. Sześciany umożliwiają dzieciom układanie kształtów, ornamentów oraz naukę matematyki.

• DAR 4

W jego skład wchodzi osiem prostopadłościanów w drewnianym pudełku powstałych poprzez jedno przecięcie pionowe i trzy poziome sześcianu wielkości daru drugiego. Zabawy tym darem pozwalają na budowanie w umysłach dzieci pojęć: prostokąt, kwadrat, prostopadłościan, pionowo, poziomo, płaski, leży, stoi, krawędź, bok, brzeg, wierzchołek. Dziecko odkrywa, ze figury różnią się nie tylko wielkością, ale również formą geometryczną.

• DAR 5

Składa się z sześcianów, prostopadłościanów i trójgraniastych połówek sześcianów. Powstał z sześcianu, który podzielony dwoma cięciami poprzecznymi, a następnie poprzez przecięcie przekątną jego górnej warstwy, utworzył nowe układy klocków. Jest większy od daru trzeciego i daru czwartego. Zabawa tym darem pozwala dziecku na odkrywanie rozmaitości brył, rozwija twórcze myślenie oraz precyzję ruchów. Dziecko układa kształty naturalne, kształty matematyczne i kształt piękna.

• DAR 6

Zawiera klocki - cegiełki o różnych płaszczyznach odpowiadających takim kształtom jak trójkąty czy kwadraty. Poprzez odpowiednie cięcia z tabliczek powstają prostopadłościany, sześciany i graniastosłupy. Elementy zawarte w darze szóstym są zbliżone wielkością do elementów zawartych w darze piątym. Pozwala na konstruowanie złożonych budowli i kształtów estetycznych. Jest przeznaczony dla dzieci powyżej 4 roku życia.

• DAR 7

Tworzy go zestaw mozaiki geometrycznej złożonej z kół, półkoli, rombów, kwadratów oraz różnych rodzajów trójkątów w następujących kolorach: zielonym, czerwonym, fioletowym, białym, czarnym, niebieskim oraz żółtym. Każda z figur ma średnicę ok. 1 cm. Oprócz poznawania nazw figur, różnicowania kształtów i kolorów, w kontakcie z darem siódmym dziecko ma okazję do komponowania obrazów, łączenia kolorów i figur, układania rytmów, poszukiwania zależności oraz podobieństw. Dar siódmy to bogactwo kształtów, kolorów i możliwości.

• DAR 8

To proste patyczki o zróżnicowanej długości – od 2,5 cm do 15 cm. Spośród każdej długości występują patyczki w takich samych kolorach, jak elementy daru siódmego - zielonym, czerwonym, fioletowym, białym, czarnym, niebieskim oraz żółtym. Otrzymując dar ósmy dziecko zyskuje możliwość porównywania długości, odmierzania, nazywania kolorów, układania rytmów, ale także pojedynczych liter czy całych wyrazów. Dar ósmy to także doskonałe narzędzie konstrukcyjne. Rozwija sprawność manualną, wyobraźnię przestrzenną, pobudza do poszukiwania i tworzenia.

• DAR 9

Zestaw kół oraz półkoli w kolorach czerwonym, zielonym, niebieskim, fioletowym, żółtym oraz pomarańczowym. Kształtuje on pojęcie całości oraz połowy. Różnorodność kolorów sprzyja budowaniu obrazów pochodzących wprost z dziecięcej wyobraźni. Magiczny świat kolorowych pół i półkoli jednocześnie inspiruje do twórczości, oraz do poszukiwania całości, cykliczności, logiki i porządku.

• DAR 10

To fioletowe, czarne, zielone, niebieskie, białe, czerwone, pomarańczowe i żółte drewniane punkty o średnicy 0,5 cm. Stanowią doskonałe uzupełnienie poprzednich darów, ale same w sobie stwarzają okazję do odtwarzania kształtów piękna, kształtów natury. Maleńkie „kropki” łączące się w harmonijną całość dziecięcych obrazów, kształtują precyzję ruchów oraz wysokie poczucie estetyki. Stanowią też doskonały materiał dydaktyczny zarówno do edukacji matematycznej, jak i językowej.

• DAR 1.1

Składa się z koralików do nawlekania w różnych kształtach: sześcianu, kuli oraz walca, występujących w sześciu kolorach - pomarańczowym, żółtym, zielonym, niebieskim, fioletowym i czerwonym oraz jednego sznurowadła w kolorze czarnym. Sznurowadło zakończone pałeczkami z plastiku ułatwiającymi nawlekanie. Zestaw rozwija precyzję ruchów oraz zdolności motoryczne, manipulacyjne dziecka. Kształtuje pojęcia matematyczne, rytmy, rozwija pamięć i wyobraźnię.

• DAR 1.2

W jego skład wchodzi drewniana niebieska plansza przewlekanka, 8 kolorowych i wytrzymałych sznurowadeł zakończonych pałeczkami z plastiku ułatwiającymi nawlekanie oraz kulki do układania na planszy w ośmiu różnych kolorach: zielonym, pomarańczowym, niebieskim, fioletowym, żółtym czerwonym, czarnym i białym. Zabawa tym darem rozwija wyobraźnię, precyzję oraz zdolności motoryczne dziecka. Podczas przewlekania sznureczka dzieci uczą się koncentracji i logicznego myślenia. Ćwiczą koordynację oko-ręka.

• DAR 5B

Stanowi kontynuację i uzupełnienie daru piątego, ale również doskonale współgra z pozostałymi darami. Linia cięcia w sześcianach i wyżłobione tunele stwarzają okazję do rozwijania inwencji twórczej, wznoszenia bardziej skomplikowanych konstrukcji, a także skłaniają do poszukiwania pasujących do siebie elementów.

• DAR 5P

Tworzy go zestaw sześcianów z cyframi od 0 do 9 przeznaczonych do nawlekania oraz komplet 3 okręgów podzielonych na 2,3 oraz 4 równe części. Jest doskonały do kształtowania pojęć matematycznych, wprowadzania ułamków. Stwarza nieskończone możliwości użycia, tworzenia zadań, opowiadań, szukania „sprawiedliwych” rozwiązań w codziennym życiu.

• SIATKA GEOMATRYCZNA

Drewniana siatka geometryczna o wymiarach 40cmx40cm jest doskonałym uzupełnieniem pracy ze schematami. Stanowi idealne podłoże do budowania przez dzieci swobodnych konstrukcji. Rozwija sprawność manualną, wyobraźnię przestrzenną, pobudza do poszukiwania i tworzenia nowych budowli.

Dary mogą służyć dzieciom jako zabawki do swobodnych zabaw konstrukcyjnych, tematycznych, ruchowych i badawczych oraz są materiałem wykorzystywanym do zabaw zorganizowanych przez nauczyciela, czyli zabaw dydaktycznych. Stanowią materiał, który pomaga zilustrować treści dydaktyczne. Za pomocą darów dzieci i nauczyciel mogą ilustrować treść bajek, wierszy, opowiadań, ale również treści zadań matematycznych. Służą wzbogacaniu wiedzy dzieci o świecie oraz rozwijają szereg umiejętności:

• sprawność manualną,
• wyobraźnię przestrzenną,
• myślenie twórcze,
• kompetencje pamięciowe,
• aktywność werbalną,
• pojęcia matematyczne (figury geometryczne, zbiory, liczby naturalne),
• procesy poznawcze: zdolności porównywania, porządkowania, przyporządkowywania, abstrahowania i uogólniania,
• kompetencje społeczne i komunikacyjne.

Dary to pomoc przygotowująca do nauki szkolnej, zwłaszcza w zakresie czytania, pisania, matematyki i działań artystycznych. Są również skutecznym materiałem do pracy indywidualnej o charakterze terapeutycznym. Mogą być wykorzystywane do pracy z dziećmi przejawiającymi uzdolnienia, jak i z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Najnowsze aktualności

przedszkole5zawiercie.pl

zbiórka karmy dla zwierząt ze schroniska ...

 Ptaki w karmniku ziarną mają, bo je dzieci dokarmiają. O zwierzątka bardzo dbają, o czworonogach pamiętają. Pieskom, kotkom pomagamy do Schroniska dary damy. Do Nas proszę ...

4

lut

2026

Więcej

przedszkole5zawiercie.pl

Rekrutacja 2026/2027

      Zgodnie z Zarządzeniem nr 756/2026 oraz 757/2026 Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia 12 stycznia 2026 roku, informujemy o terminach:   1. ...

25

sty

2026

Więcej

przedszkole5zawiercie.pl

Finał WOŚP Zawiercie - styczeń 2026

Zapraszamy na wielki finał WOŚP w Zawierciu   

23

sty

2026

Więcej